نقد و معرفی کتاب دختر شینا

عنوان : دختر شينا

نویسنده : بهناز ضرابي زاده

ناشر : سوره مهر

تاریخ نشر : 1391

محل نشر : تهران

نقد کتاب دختر شینا
کتاب دختر شینا که با قلم توانای خانم ضرابی زاده، خاطرات همسر شهید ابراهیمی را به نمایش میگذارد، با نگاهی متفاوت به زن ایرانی جایگاه او را به عنوان بنیان و ستون خانواده در زمان دفاع مقدس برجسته میسازد.
در این کتاب نویسنده با هنرمندی در انتخاب نام کتاب، حس تعلیق را در خواننده تقویت میکند. کنجکاوی برای کشف علت و چرایی انتخاب این نام، خواننده را تا اواسط کتاب با خود میکشاند. از دیگر تدابیر نویسنده استفاده او از جابجایی نام شهید ستار ابراهیمی و برادرش صمد است که از نقاط قوت کار و شگردی استادانه است. راز اسم شهید ستار همدانی که نویسنده آن را تا آخرین صفحات کتاب حفظ میکند بر جذابیت کتاب افزوده و خواننده را تا لحظات آخر در کنکاش و جستجو نگه میدارد.
تم اصلی این کتاب جدایی است و صمد مرتباً در کشمکش است. کشمکش میان عشق به همسر و فرزندان و عشق به رهبر انقلاب و جنگ و سربازان تحت فرمانش. این کشمکش را میتوان در جملاتی از قبیل «اگر بمانم پیش تو کسی نیست کارها را به سرانجام برساند اگر هم بروم دلم پیش تو میماند» مشاهده کرد. نکته جالب توجه در این کتاب این است که در نهایت با این کشمکش های درونی از عشق زمینی به عشق عارفانۀ زیبایی میرسد : «اما وقتی فکر میکنم میبینم من با عشق تو به خدا نزدیکتر میشوم». نوع شخصیت پردازی صمد است که اندک اندک شکل میگیرد و از ابهام به وضوح میرسد از دیگر نقاط قوت این کار است ، شخصیت هایی مثل حاج آقا، شینا و خدیجه زن برادر قدم خیردقیق توصیف نمیشوند. از دیگر نقدهای وارد بر این کتاب این است که هرچند نویسنده از گویش همدانی (زادگاه شهید) در کتابش بهره برده است اما متأسفانه استفاده از آن بسیار کم است.
نکته قابل توجه در این کتاب اشاره به برخی جریانهای تاریخ معاصر است از جمله:آمدن امام، صفهای نان، صفهای نفت، آوردن شهدا، جنگ، بمباران شهر ها.این کتاب از نوعی سبک خاص به نام خاطره نگاری بهره میبرد. خاطره نگاریهای مهم فقط سرگرم کننده نیستند بلکه حوادث اجتماعی را توصیف میکنند و میان آن حوادث و زندگی شخصیت مورد نظر ارتباط برقرار میکنند. در حقیقت در این شیوه، زندگی شخصیت ابزاری است برای بیان هنری حوادث تاریخی و اجتماعی. اما میتوان گفت این خاطره نگاری از حوادث اجتماعی به سرعت میگذرد و در تحلیل و تبیین آنها ضعیف عمل میکند.
یکی از ترفندهای خوب نویسنده کشاندن خاطره به سمت مناطق جنگی و سرپل ذهاب است. اگر اوضاع منطقه به دقت تشریح میشد خواننده از رهگذر این ترفند میتوانست اوضاع مناطق جنگی را به طور ملموس درک کند اما نویسنده . . .